مهـــرجــــان

اللهـم صل علی محمـدوآل محمـد وعجل فـرجـهــم . .
مهـــرجــــان

عـلم و عمـل،دو گوهـرند و انسـان‌ساز..
ماکاری مهم‌تر از "خودسـازی" نَداریم؛
ما"اَبـد"درپیش داریم،
وَ هستیم که هستیم که هستیم...

محبوب ترين مطالب

آیا اعلام اول ماه از شئون «مرجع ِتقلید» است یا از شئون «ولیّ ِفقیه»؟
پاسخ اجمالی:

فقاهت به معنای توانایی استنباط احکام اولیه شرعی از منابع و متون دینی، امر مشترکی است که هم در مرجعیت و هم در قضاوت و هم در ولی فقیه مورد نیاز است، و فقاهت در همه این شئون متفاوت، به یک معنا است.

مهم ترین شئون یک مرجع تقلید،

به دست آوردن احکام فرعی شرعی از طریق استدلال از منابع دینی و  قرار دادن آن به عنوان فتوا در اختیار مقلّدین خود است،

و تقلید از او از باب رجوع غیر متخصص به متخصص و جاهل به عالم فقط در احکام فرعی شرعی فقهی بوده و در موضوعاتی که نیاز به استنباط ندارد، تقلید بر مکلف واجب نیست؛

و رؤیت هلال چون از موضوعات بوده، از شئون مرجع تقلید نیست.

مهمترین شئون ولی فقیه،

افزون بر شئون یک مرجع، مانند فقاهت،

اداره جامعه براساس معیارها و ارزش های اسلامی است،

و می تواند براساس موازین در جامعه حکم کرده، 

و اطاعت از احکام حکومتی او بر همگان واجب است.

بنابراین؛

اگر چه رؤیت هلال ماه صرفاً از امور حکومتی نیست و با شهادت عدول و یا اطمینان خود انسان و دیگر موارد ذکر شده در توضیح المسائل، نیز اثبات می شود،

ولی حکم به اول ماه ، از شئون ولی فقیه است.

پاسخ تفصیلی:

رهبران دینی گاهی از آن جهت که کارشناس فن و متخصص امر هستند اظهار نظر می کنند و گاهی به عنوان رهبر و پیشوای امت، فرمان هایی صادر می کنند.  

 پیامبر مکرّم اسلام(ص) دارای هر دو وجه بودند، هم احکام شرعی الهی را بیان می کردند هم دستورهای اجتماعی سیاسی، مانند فرمان جهاد و اعلام صلح صادر می کردند. [1]

این مسئله در مورد پیشوایان معصوم(ع) نیز وجود دارد. اما این امر در زمان غیبت کبری که فقهای بزرگوار هدایت دینی و بیان احکام الهی را به عهده دارند، بعضاً با مشکلاتی همراه بوده است.   

در این عصر مردم در ابواب فقهی مختلف مثل نماز، روزه، حج، زکات، خمس و... و عموم عبادات و معاملات با مراجعه به فقها در جهت رفع تکلیف و عمل به احکام شرعی اقدام می کنند و در این زمینه مشکل چندانی ندارند.

مشکل مردم در پاره ای مسائل اجتماعی - سیاسی مانند اقامه حدود الهی، اقامه نماز جمعه و عید، اعلام جهاد و صلح، اخذ وجوهات شرعیه، تشکیل حکومت و دهها مسئله اجتماعی سیاسی دیگر است.   

برخی فکر می کنند این امور همچون احکام شرعی فقهی، با تقلید از یکی از مراجع تقلید حل می شود.

اما آیا مسائلی چون اعلام روز اول ماه مبارک رمضان و روز عید فطر و روز عید قربان و... همچون وجوب نماز و بیان احکام فقهی است؟

پاسخ به پرسش مطرح شده، در ضمن  موارد ذیل روشن می شود:

الف) شأن مرجع تقلید:

مهم ترین شأن «مرجع تقلید» عبارت است  از:

«مرجعیت» که در فرهنگ شیعی، آمیزه ای از شأن «افتا» و «ولایت» می باشد و مراجع عظام تقلید، وظیفه ارشاد مردم به سوی احکام الهی را دارند؛ [2]

ب) شأن ولی فقیه:

مهمترین شأن ولی فقیه،- افزون بر شأن یک مرجع، مانند فقاهت- اداره جامعه براساس معیارها و ارزش هاس اسلامی است، [3]

 و می تواند براساس موازین در جامعه حکم کرده و اطاعت از احکام حکومتی او بر همگان واجب است؛ [4]

گفتنی است که صدور حکم حکومتی ( یعنی، ایجاد دستوری از طرف حاکم درباره یک حکم شرعی یا وضعی یا موضوع حکم شرعی و وضعی در موضوع خاص [5]،

و چنین حکمی که براى حفظ کیان اسلام و نظام سیاسى- اجتماعى مسلمانان مفید و تأثیرگذار است،

مى تواند به عنوان اولى یا ثانوی اش با تشخیص ولى فقیه در قالب احکام حکومتى جعل و صادر شود [6] )،

نمی تواند دارای تکثّر و اختلاف باشد، از این رو، از شئون حاکم اسلامی است.

برخلاف احکام شرعی فقهی که قابل تکثّر و محل ابراز آراء و نظرات مختلف است.

حکم به رویت هلال:

صاحب جواهر به عنوان یکی از مدافعان ولایت عامه فقیه، با توجه به روایات، محدوده صدور حکم و انشای فقیه عادل را منحصر به مقام قضا و رفع منازعه ندانسته و احکامی مانند حکم به رؤیت هلال اول ماه را نیز از شئون ولی فقیه می داند. [7]

در علم فقه هم ، نظر فقیه و مرجع تقلید، از موارد و معیارهای اثبات رؤیت هلال ذکر نگردیده و آثار شرعی بر قول فقیه و مرجع تقلید (بما هو فقیه و مفتی) مترتب نشده است،

بلکه یکی از موارد اثبات رؤیت هلال ماه حکم حاکم اسلامی ذکر شده است. [8]

بنابراین؛

اگر چه رؤیت هلال ماه صرفاً از امور حکومتی نیست و با شهادت عدول و یا اطمینان خود انسان و دیگر موارد ذکر شده در توضیح المسائل، نیز اثبات می شود؛

ولی اگر از دیدگاه حکمی از احکام حکومتی که مخصوص حاکم اسلامی است، به آن نگاه شود،

جزء شئون ولی فقیه است؛ یعنی حکم دادن به این که اول ماه است از شئون ولی فقیه است.

پاسخ حضرت آیت الله هادوی تهرانی (دامت برکاته) به این شرح است:

حکم به اول ماه از شئون ولایی است و مربوط به ولی فقیه می باشد.


برای آگاهی بیشتر به نمایه های ذیل مراجعه شود:

1. نمایه:   لزوم رؤیت هلال در ماه رمضان؛ سؤال 5971 (سایت: 6158) .

2. نمایه: رؤیت هلال با چشم مسلح از نظر مقام معظم رهبری؛ سؤال 8966 (سایت: 9028) .

3. نمایه: اثبات اول ماه با رویت هلال توسط چشم مسلح؛ سؤال 6153 (سایت: 6285) .

4. نمایه: ولایت فقیه و مرجعیت؛ سؤال 39 (سایت: 272) .

منبع:

www.islamquest.net

[1] ر.ک: هادوی تهرانی، مهدی، ولایت و دیانت، ص 138، مؤسسه فرهنگی خانه خرد، چاپ پنجم، 1389ش.

[2] همان، ص 141.

[3] با استفاده از: ولایت و دیانت، ص 141.

[4] ولایت و دیانت، ص 121 – 122؛ توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج‏ 1، ص 35، س 55 و ص 36، س 62.

[5] جواهرالکلام، ج 40، ص 100.

[6] اقتباس از پاسخ 7179 (سایت: 7391) .

[7] جواهرالکلام، ج 40، ص 100.

[8] صراط النجاة (المحشى)، ص 193؛ سؤال و جواب، ص 120؛ توضیح المسائل (المحشى للإمام الخمینی)، ج 1، ص 959- 961، ذیل م 1730 و 1731.


نظرات (۱)

سلام
ولی الان داشتم تو سایت الله سیستانی میخوندم نوشته بودند که اعلام حاکم شرع(مرجع تقلید دیگری) دلیل بر عید کردن نیست، اصلی ترین شرط رو هم دیدن با چشم غیر مسلح اعلام کردن.
+لینک مرتبط: https://www.sistani.org/persian/qa/0912/#12773

ایت الله شبیری زنجانی هم فردا رو ۳۰ ماه رمضان اعلام کردن.

پاسخ:
سلام و رحمت خدا،
خب طبق همین فرمایش آیت الله سیستانی، 
و برای رهبرمعظم انقلاب، رویت هلال اول ماه ثابت شده،
اما نکته‌ی ریز و مهمی که هست اینه که حاکم شرع غیر از مرجع تقلیده ؛
و مردم یک کشور در امر رویت هلال، فقط و فقط باید بر طبق حکم حکومتی رهبر یا حاکم شرع اون کشور عمل کنن.
بنابراین نظرشخصی و فقهی مراجع تقلید فقط برای خودشون حجت هست،
و مسئله ی رویت هلال ماه صرفاً در حیطه‌ی شئون ولی فقیه است؛
بنابر حکم رهبری، فردا عیدفطر محسوب میشه، و برهمه واجب هست که صبح فردا افطارکنن ..
به لحاظ عقلی هم، برای حفظ وحدت در جامعه،
افرادعادی و همین طور دفاتر مراجع حق ندارن برخلاف حکم رهبری، 
در امر رویت یاعدم رویت هلال ماه حکمی صادر کنن.
.
این مسئله ی اختلاف در رویت هلال ماه، قبلاً هم اتفاق افتاده بود،
ولی اون چه که حجت رو بر همه تمام می‌کنه حکم رهبر جامعه است نه مراجع تقلید!
همون طور که حکم جنگ یا صلح، تعیین قاضی القضات برای کشور از شئون رهبری است، نه مراجع؛
درغیراین صورت،
وحدت رویه در کشور اسلامی ازبین میره و راه نفوذ دشمن و ایجاد تفرقه و اختلاف دربین طبقات جامعه گشوده میشه،
که این مسئله در تعارض با احکام شرعی و اسلامی و مصالح کشور، محسوب می‌شه.
.
+عیدتون هم مبارک باشه و طاعات و عباداتتون مقبول حق متعال،
ان شاء الله ..

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">