مهـــرجــــان

اللهـم صل علی محمـدوآل محمـد وعجل فـرجـهــم . .
مهـــرجــــان

عـلم و عمـل،دو گوهـرند و انسـان‌ساز..
ماکاری مهم‌تر از "خودسـازی" نَداریم؛
ما"اَبـد"درپیش داریم،
وَ هستیم که هستیم که هستیم...

محبوب ترين مطالب

"مـهــران" راخدا آزادکرد . . +دانلود

پنجشنبه, ۱۱ تیر ۱۳۹۴، ۰۹:۲۳ ب.ظ








10 تیرماه هرسال مصادف با سالروز آزادسازی مهران قهرمان است، روزی مهم که طبق گفته بسیاری از فرماندهان زمان جنگ نقش ارزنده ای در دفاع مقدس داشته و سرآغازی برای دیگر افتخار آفرینی رزمندگان بوده است.

استان ایلام بدون شک نامی جاودانه در  دفاع مقدس دارد و شهرستان مهران تجلی ایثار، شهادت، فداکاری، غیرت است چراکه صحنه هایی از جنس دفاع مقدس در خود دیده که در هیچ نقطه ای از جهان یافت نمی شود. .

زیبایی های ایلام فقط جلوه های طبیعی و تمدن 10 هزار ساله نیست، در هشت سال دفاع مقدس وجب به وجب خاک این دیار مقدس شاهد صحنه هایی از مردانگی و رشادت بوده که از خیلی چیزها زیباتر است.

هشت سال جنگ تحمیلی، خاطرات فراوانی از رزمندگان اسلام و رشادتهای آنها برجای گذاشته است، خاطرات تلخ و شیرین زیادی که برای خیلی از نسل‌های امروزی ناشناخته است.

ستان ایلام به عنوان خط مقدم هشت سال دفاع مقدس نگین خاطرات جنگ تحمیلی است که هنوز بسیاری از رشادت های این استان در کشور بازگو و ثبت نشده است، موضوعی که شاید بخشی از آن به عهده رسانه‌ها باشد.

متاسفانه تاکنون نقش مردم و رزمندگان استان ایلام در جنگ هشت ساله تحمیلی بخوبی در کشور تبیین نشده است.

عملیات آزاد سازی مهران با توجه به نقش آن در آزادسازی منطقه فاو و زمینه سازی برای پیروزی رزمندگان اسلام در عملیات های بعدی از جایگاه ویژه ای در تاریخ دفاع مقدس برخوردار است.

سالروز آزادسازی مهران نقطه عطفی در تاریخ دفاع مقدس کشور است که طی 10 روز نبرد سخت در عملیات کربلای یک، شهر مهران آزاد شد.

 در عملیات کربلای یک بیش از 70 هزار نیروی دشمن حضور داشتند،در این عملیات بر اساس تخمین های زده شده، دشمن سه هزار و 800 اسیر و مفقود داشته است.





شهر مهران که امروز دروازه عتبات عالیات به کشور عراق است توجه بیشتر مسئولان رامی طلبد.

 تاریخ هرگز دهم تیرماه سال 1365 را فراموش نخواهد کرد زیرا در این روز دلاوران صحنه نبرد در یک حمله قهرمانانه در جبهه‌های جنوب حماسه آفریدند و مهران را از اسارت آزاد کردند.

یا ابوالفضل العباس(ع) ادرکنی رمز آغاز عملیاتی به وسعت دشت پرندگان خونین بالی بود که پروازشان در شب دهم تیر ماه سال 65 مهران را از لوث وجود دشمن بعثی پاک کرد.

ارتفاعات قلاویزان،کله قندی و شهرکهای منصورآباد، هرمزآباد و امامزاده سید حسن (ع) هنوز هم پس از 28 سال از زمان انجام این عملیات غرورآفرین، این ندای مقدس را در جای جای خود حفظ کرده‌اند.

واکاوی عملیات کربلای یک

عملیات آزادسازی شهر راهبردی مهران در ساعت 22 و 30 دقیقه دهم تیرماه سال 1365 در منطقه‌ای به گستره 175 کیلومتر مربع در دو محور جاده ایلام - مهران و جاده دهلران - مهران آغاز شد.

در این عملیات ارتفاعات حمرین و جاده‌های مهم مهران به ایلام و مهران به دهلران از تصرف و تیر رس دشمن خارج شد و پاسگاه‌های مرزی و شهرهای بدره،زرباطیه و جاده‌های تدارکاتی عراق نیز برای قوای بعث ناامن شد.





عملیات کربلای یک علاوه بر شهر مهران به آزادسازی ارتفاعات قلاویزان، روستاهای اطراف و شهرکهای «منصور آباد»،«هرمز آباد»،«بهروزان»،«قلعه کهنه»،« فیروزآباد» و فرخ آباد منجر شد.

علاوه بر این پاسگاه‌های عراقی تعان، محمد قاسم و دراجی نیز به تصرف رزمندگان اسلام درآمد و در این عملیات نظامی 39 گردان از یگانهای عمل‌کننده رزمی، زرهی و مهندسی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی دلاورانه با دشمن بعثی پیکار کردند.

نیروهای سپاه اسلام در عملیات آزادسازی مهران در مجموع موفق به انهدام دو تیپ 4 و 5 گارد ریاست جمهوری عراق، تیپهای 433 از لشکر 17،507،66کماندویی، 35،93، 113 ، 71، 72 از لشکر 35 و دو گروهان پیاده این کشور بین 50 تا 100 درصد شدند.

همچنین در این عملیات تیپ 3 گارد زرهی ریاست جمهوری، یک تیپ کماندویی ویژه، تیپهای 70 زرهی، 59، 501، 95 و 24 مکانیزه از لشکر 10 و گردانهای 228 ، 53 ، 447توپخانه، گردان 6 زرهی و... به میزان قابل توجهی منهدم شدند.





در عملیات کربلای 1 همچنین بیش از 9 هزار نفر از قوای بعثی کشته و زخمی شدند و بیش از هزار و 200نفر نیز به اسارت رزمندگان اسلام درآمدند.

در این عملیات در مجموع هزار و 170دستگاه انواع تانک، نفربر و خودرو دشمن منهدم شد و بیش از 200 دستگاه از این ادوات و هزاران قبضه سلاح سبک و نیمه سنگین نیز به غنیمت نیروهای خودی درآمد.

در پایان این عملیات و با آزادسازی مهران و ارتفاعات مهم منطقه، چشم اندازهای جدیدی از ناتوانی در موضع آفندی (تهاجمی) و پدافندی (دفاعی) دشمن بوجود آمد که در نهایت منجر به تضعیف روحیه قوای بعثی در دیگر جبهه‌های نبرد شد.





مهران، سرزمین مهر و مهربانی، دیار جانبازی و جان دادگی، مامن مردی و مردانگی، ماندگارترین نام در تاریخ مردم ایلام و ایران است.

مهران، دیار عشق بازی و جانبازی دهها رزمنده سرافراز اسلام است که دست در دست هم دادند و در برابر گلوله‌های دشمن ایستادند، تا رژیم غاصب صدام نتواند ذره ای از این خاک را به اسارت گیرد.

آزادسازی مهران چنان غافلگیرکننده و مهم بود که رسانه‌های غربی آن روز بلافاصله آن را به منزله شکست و پایان راهبرد دفاع متحرک عراق توصیف کردند.



ضرورت اجرای عملیات «کربلای ۱» چه بود؟



پس از تصرف فاو در عملیات والفجر۸، موازنه سیاسی ـ نظامی به نفع جمهوری اسلامی تغییر کرد، ارتش عراق با انتخاب شیوه‌ای جدید درصدد برآمد از لاک دفاعی بیرون آمده شیوه هجومی اتخاذ کند. قبل از این، پس از عملیات خیبر، دشمن یک‌بار دیگر چنین شیوه‌ای را با وسعت بسیار محدودتری در هورالهویزه به کار برده بود، اما این بار دفاع فعال عراق از دامنه وسیع‌تر و ابعاد جدیدتری برخوردار بود.

مهم‌ترین دلایل رژیم عراق برای اتخاذ چنین شیوه‌ای عبارت بودند از:

۱ـ جبران بخشی از شکست سیاسی در فاو.
۲ـ خارج شدن از انفعال و به دست گرفتن ابتکار عمل.
۳ـ بازسازی روحی ـ روانی نظامیان عراقی و حل مشکل افکار عمومی.
۴ـ تجزیه کردن توان سپاه و ممانعت از اجرای عملیات آینده.

در چنین شرایطی غرب به دنبال فتح فاو و درهم شکسته شدن دیوارة دفاعی عراق و صدمات بسیاری که با اجرای عملیات والفجر۸ بر ارتش عراق وارد شد، از پیروزی جمهوری اسلامی در جنگ احساس خطر کرد. لذا برای جلوگیری از استمرار این وضعیت و گسترش احتمالی پیروزی‌های ایران، فشارهای جدیدی را در دو میدان جنگ و اقتصاد، با هدف به استیصال کشانیدن جمهوری اسلامی در دستور کار خود و رژیم عراق قرار داد.

این فشارهای همه‌جانبه عمدتاً به منظور تحت‌الشعاع قرار دادن فتح فاو و ممانعت از تداوم برتری موقعیت ایران بود. در این میان رهبری انقلاب در اوج پیروزی‌های حاصل از فتح فاو و قبل از تهاجمات زمینی دشمن، اقدام به بسیج همگانی مردم کرد.

این اقدام فرماندهی کل‌قوا که در آن هنگام برای بسیاری از افراد غیرمنتظره بود در واقع مقدمات پیشگیری‌های لازم را فراهم ساخت. بر این اساس هنگامی که ارتش عراق سلسله عملیات دفاع متحرک را آغاز کرد آمادگی‌های قبلی اعم از حضور نیروهای مردمی و تهیه امکانات، نقشی مؤثر در وارد ساختن ضربات اساسی بر پیکر ارتش و رژیم عراق داشت.

با توجه به این موضوع ارتش عراق در جریان اجرای سلسله عملیات موسوم به استراتژی دفاع متحرک، در مدتی کوتاه مناطق زیر را هدف تهاجم و تعرض قرار داد:

۱ـ منطقه عملیاتی والفجر۹ در تاریخ ۱۶ اسفند ۱۳۶۴
۲ـ ارتفاعات دربندیخان، در تاریخ ۱۶ فروردین ۱۳۶۵
۳ـ ارتفاعات سومار، در تاریخ ۲۲ فروردین ۱۳۶۵
۴ـ ارتفاعات منطقه لولان، در تاریخ ۵ اردیبهشت ۱۳۶۵
۵ ـ منطقه فکه (پیچ‌انگیزه، شرهانی، بجلیه)، در تاریخ ۱۰ اردیبهشت ۱۳۶۵
۶ ‌ـ ارتفاعات حاج‌عمران، در تاریخ ۲۴ اردیبهشت ۱۳۶۵
۷ـ مهران، در تاریخ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۶۵

در آخرین مرحله از این سلسله تهاجمات، عراق در تاریخ ۲۷ اردیبهشت ۱۳۶۵ در منطقه مهران دست به حمله زد و این شهر و حومه آن و برخی ارتفاعات منطقه را تصرف کرد. در این زمان لشکر۸۴ خرم‌آباد (ارتش) و تیپ۴ لشکر۲۱ حمزه (ارتش) با ۶ گردان پیاده و دو گردان زرهی، پدافند این منطقه را به عهده داشتند.

در ساعت یک بامداد تاریخ یاد شده، دشمن هجوم خود را با اجرای آتش‌تهیه سنگین از دو محور آغاز کرد. در محور اول با تیپ‌های ۴۱۷ پیاده و ۷۰ زرهی در حالی که تیپ۴۴۳ پیاده را به‌عنوان احتیاط در اختیار داشت، از سمت ارتفاعات «قلاویزان» در شیار«میگ‌سوخته» ـ محل خاکریز خودی ـ وارد عمل شد و پس از تصرف خاکریز، از محور «بهین‌بهروزان» به حرکت خود ادامه داد و از جاده مهران ـ هرمزآباد به سمت دهلران و سپس شهرک «ملک‌شاهی» و جاده آسفالته کمربندی، مهران را تصرف کرد.

در محور دوم از منطقه «نمه‌کلان‌بو» و ارتفاعات ۲۷۰ با هدف تصرف مهران و ارتفاعات «نمه‌کلان‌بو»، «کله‌قندی»، «تنگه کنجانچم» و جاده آسفالته مهران ـ ایلام با تیپ۹۲ پیاده و تیپ۶۰۶ پیاده و تیپ۵۹ مختلط حمله را آغاز کرد و به دلیل عدم مقاومت نیروهای پدافند خودی به سرعت پیشروی نمود.

در این محور پس از تصرف خط خودی، با تیپ۵۹ مختلط به سمت «تنگه کنجانچم» حرکت کرد. از سوی دیگر تپه‌های «رضا‌آباد» و «دراجی» را اشغال نمود و در ادامة عملیات ارتفاعات ۳۱۰، ۳۰۷، ۳۳۰ و تپه‌های غلامی و باغ کشاورزی را تصرف کرد.

پس از شروع تک دشمن، سپاه به‌منظور جلوگیری از سقوط نقاط استراتژیک منطقه، خصوصاً ارتفاعات «نمه‌کلان‌بو» و «زالو‌آب» در طول درگیری های ۲۸ تا ۳۱ اردیبهشت موفق شد ارتفاعات ۳۰۷، ۳۱۰، ۳۴۵ و ۳۳۰ و تپه «رضاآباد» را از مجموع ارتفاعات «نمه‌کلان‌بو» آزاد کند.

در مجموع دشمن در طول ۱۰ روز جنگ و پیشروی، ۹ تیپ پیاده، زرهی و مکانیزه و یک گردان کماندویی را وارد عمل کرد و با پشت سر گذاشتن شهر مهران و تصرف ارتفاعات قلاویزان و تپه‌های «غلامی» و باغ کشاورزی تا پشت جاده کمربندی مهران یعنی بیش از ۲۰ کیلومتری عمق خاک ایران پیشروی کرد و مستقر شد. بنابراین حمله عراق با اشغال مهران به اوج خود رسید و متوقف شد.





مهم‌ترین عوامل موفقیت ارتش عراق در این سلسله تهاجمات عبارت بود از:

۱ـ ضعیف بودن احتمال تهاجم عراق و حضور نیروهای سپاه در منطقه فاو.
۲ـ ضعف خط‌های پدافندی خودی به دلیل عدم احتمال حملة عراق و آمادگی نداشتن برای مقابله با آن.
۳ـ عدم آمادگی نیروهای ارتش و کمبود توان سپاه.
۴ـ سازماندهی مناسب و توان و تجهیزات بسیار دشمن (۱۴۱ گردان پیاده به علاوه ۱۴۲ گردان تانک و نفربر که در احتیاط و بازسازی بودند).
۵ ـ داشتن منابع اطلاعاتی مناسب از جمله: ماهواره‌ها، آواکس‌ها، شبکه‌های جاسوسی، منافقین و نیروهای نفوذی در نیروهای مسلح به عنوان منابع داخلی و خارجی که اطلاعات نسبتاً دقیقی در اختیار ارتش عراق گذاشتند.
۶ ـ ضعف نیروهای خودی مستقر در خط‌های پدافندی ارتش.

در چنین اوضاعی مسئولان سپاه تصمیم گرفتند ضمن تسریع در تحکیم مواضع پدافندی جبهه فاو، اقداماتی را نیز برای متوقف ساختن حملات دشمن انجام دهند. حمله به دشمن، اولویت‌بندی مناطق پدافندی و تعیین احتیاط برای مناطق مهم از اولین پیشنهاد‌ها بود.

بیشتر فرماندهان معتقد بودند بهترین پدافند، آفند است؛ زیرا در آفند تلفات کمتر خواهد بود. مهم‌تر از این، قبول انفعال، خطرات بسیاری را برای جنگ در پی داشت. در این حال تدابیر مختلفی اندیشیده شد؛ اما دست زدن به اقدام اساسی و تعیین کننده مقدور نبود و به تحقق شرایط خاصی نیاز داشت.

این مسئله، عقب‌ماندگی توان رزمی خودی را در مقابل دشمن نشان می‌داد که اکنون ظهور کرده بود و فرماندهان سپاه سعی داشتند با حفظ فاو، ضمن حضور (یک یگان) در چند خط پدافندی، به مقابله با تحرک جدید عراق نیز بپردازند؛ در حالی که توان لازم برای این مأموریت‌های مهم و سرنوشت‌ساز وجود نداشت.

اما غیرت دینی و انقلابی رزمندگان و فرماندهان مانع از تسلیم شدن در مقابل واقعیت‌ها بود. از این رو با اوج‌گیری این تهاجمات دشمن در اردیبهشت۱۳۶۵، حداکثر اقدامات خودی ضرورتاً به مقابله با دشمن و متوقف کردن پیشروی آن محدود شد.

هجوم دشمن به مهران نقطه اوج استراتژی دفاع متحرک عراق بود و عراق با موفقیتی که در این مرحله به دست آورد جرأت یافت اتخاذ استراتژی جدیدی موسوم به «دفاع متحرک» را اعلام کند. رژیم عراق در تبلیغات خود اعلام می‌کرد که تنها در مقابل عقب‌نشینی قوای ایران از مناطق عراق، به ویژه فاو، مهران را پس خواهد داد!

در طول مدت اجرای استراتژی دفاع متحرک عراق، ده‌ها هزار تن از نیروهای دشمن کشته یا زخمی یا اسیر شدند و ارتش عراق چندین هواپیما، ۲۷ هلی‌کوپتر و ۱۷۰ تانک و نفربر را از دست داد.

ضرورت اجرای عملیات کربلای۱
پس از اشغال مهران برخی شواهد نشان‌دهنده این بود که دشمن از حملات زمینی خود دست برنداشته و همچنان در محورهایی خود را آماده تک می‌کند و احتمال داده می‌شد در صورتی که نیروهای خودی به دشمن مجال بدهند، قصر‌شیرین و سپس سومار نیز مانند مهران به تصرف عراق در خواهد آمد.

در این صورت ادامه این روند آثار و تبعات سیاسی نظامی نامناسبی برای کشور داشت. همین ضرورت‌های سیاسی و نظامی برای اجرای عملیات بود که حتی امام خمینی(ره) مکرراً درباره مهران سؤال می‌کردند؛ به‌طوری که دو بار به مسؤلان جنگ فرمودند: «پس مهران چه شد؟»

اهداف عملیات
بازپس‌گیری شهر مهران و سلسله ارتفاعات قلاویزان و دستیابی به مرز و تأمین کل منطقه.

موقعیت منطقه
منطقه عملیاتی از جنوب به ارتفاعات «قلاویزان»، از شمال به ارتفاعات «نمه‌کلان کوچک»، از غرب به امتداد غربی ارتفاعات «قلاویزان» و پاسگاه مرزی «بهرام‌آباد» و از شرق به جاده مهران ـ دهلران محدود می‌شد.
پس از اشغال مهران، دشمن استحکامات و موانع متعددی در این منطقه ایجاد کرد. در محور شمالی (جاده ایلام ـ مهران و باغ کشاورزی) موانع دشمن دارای هفت ردیف مین همراه با کانال و بیش از پنج ردیف سیم خاردار رشته‌ای بود.

در محور میانی (حد فاصل رودخانه گاوی و جاده دهلران ـ مهران) به دلیل کوهستانی بودن منطقه، استحکامات نسبتاً ضعیف بود. دشمن در محور جنوبی (ارتفاعات قلاویزان) نیز سنگرهای کمین و در بعضی شیارها یک ردیف سیم خاردار و مین ایجاد کرد.

شناسایی
عناصر اطلاعات عملیات قرارگاه نجف با هماهنگی واحد اطلاعات یگان‌های عمل‌کننده، کار شناسایی را در سرتاسر خطوط دشمن آغاز کردند. اطلاعات به‌دست آمده نشان می‌داد که در مجموع خطوط دشمن در سه محور: محور شمالی (جاده ایلام ـ مهران و باغ کشاورزی)، محور وسط (حد فاصل رودخانه گاوی و جاده دهلران ـ مهران) و در محور جنوبی (مجموعه ارتفاعات قلاویزان) از سه نوع مختلف استحکامات و موانع برخوردار است.

در محور شمالی به دلیل استحکامات قوی و موانع متعدد، ادامه شناسایی متوقف شد. دو محور میانی و جنوبی استحکامات ضعیف‌تر و موانع کمتری داشت. در مجموع واحدهای شناسایی، اطلاعات نسبتاً خوبی از خطوط دشمن به‌دست آوردند و شناسایی از اوضاع عمق نیروهای دشمن را نیز عناصر دیده‌بانی انجام دادند.





حفاظت، فریب و غافل‌گیری
پس از تصرف مهران به دست دشمن، سپاه دوم نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی موسوم به قرارگاه نجف اشرف وارد منطقه شد و اقدامات عملی به‌منظور متوقف کردن قوای دشمن و برنامه‌ریزی برای آزادسازی مهران را شروع کرد.

پس از متوقف کردن پیشروی عراقی‌ها در ۳ تا ۵ کیلومتری جاده کمربندی مهران، نیروی زمینی سپاه برای پر کردن فاصله خط خودی با دشمن و آماده کردن زمینه اجرای عملیات، به قرارگاه نجف اشرف و یگان‌های تابعه ابلاغ کرد تا خاکریز خط‌مقدم خود را به طرف دشمن نزدیک کنند.

در مورخ ۱۵خرداد ۱۳۶۵ با پیگیری‌های جانشین فرمانده نیروی زمینی سپاه (رحیم صفوی) اولین اقدام مؤثر برای احداث خاکریز نیروهای خودی بدون هیچ‌گونه درگیری با نیروهای عراق، به وسیله لشکر‌های ۲۵، ۲۷ و ۴۱ سپاه انجام شد.

احداث خاکریز مزبور به طور پراکنده و نامنظم در شب‌های متوالی ادامه یافت به‌طوری که بعضی از خاکریز‌ها تا پشت سنگر کمین دشمن رسیده بود.

طرح احداث خاکریز که تا شب‌های قبل از عملیات به طول انجامید، یکی از عوامل فریب دشمن بود. علاوه بر این نیروهای خودی اقدامات فریبی را در محورهای فاو، سومار و قصر‌شیرین به‌منظور غافلگیر کردن دشمن در محور مهران اجرا کردند.

بدین ترتیب پس از آماده شدن زمینه اجرای عملیات در مهران، به نیروهای خودی در محورهای یاد شده تأکید شد که با چراغ روشن به طرف خطوط مقدم ستون‌کشی کنند و مکالمات بی‌سیمی را افزایش دهند. این طرح فریب نتیجه مناسبی داد که از جمله دلایل آن بمباران پادگان ابوذر در سر‌پل‌ذهاب و شادگان بود.

البته تا قبل از عملیات به دلیل وضعیت خاص زمین و دشمن، تصورات گوناگونی درباره امکان رعایت حفاظت در این منطقه وجود داشت که دلیل اصلی آن تسلط دشمن بر ارتفاعات سرکوب منطقه و در دید قرار داشتن عقبه‌های خودی بود.

از سوی دیگر به‌طور محسوسی اخبار مربوط به عملیات در مهران پراکنده شده بود و به دلیل ضعف حفاظت، احتمال فاش شدن تک خودی زیاد بود. اما این وضعیت به دلیل وجود زمینه‌های غافل‌گیری و انجام طرح‌های فریب و مسدود بودن برخی کانال‌های اطلاعاتی، ضایعه‌ای برای عملیات ایجاد نکرد.

طرح مانور عملیات
شاید بتوان گفت مانور عملیات کربلای۱ با توجه به محدودیت زمان در طراحی و تصمیم‌گیری و وضعیت خاص منطقه در طول جنگ از بهترین و موفق‌ترین مانورها بوده است و  پس از ساعت‌ها بحث و گفت‌وگو درباره طرح مانور و راه‌کارهای حمله به مواضع دشمن، سرانجام دو محور برای عملیات در نظر گرفته شد:۱ـ جاده ایلام‌ـ مهران و باغ کشاورزی ۲ـ جاده دهلران‌ـ مهران و ارتفاعات قلاویزان به طرف شهر و غرب قلاویزان.

اجرای این طرح عملیات به بیش از ۳۰ گردان نیروی رزمی نیاز داشت؛ اما این توان آماده نبود. از سوی دیگر به تعویق انداختن عملیات، ضایعات دیگری در پی داشت؛ لذا طرح مانور بر اساس ۳۰ گردان مورد توجه فرماندهان سپاه قرار گرفت. مدتی بعد در سمینار فرماندهان نظامی سپاه در باختران، مانور عملیات بار دیگر بررسی شد و فرمانده سپاه درباره تعجیل در اجرای عملیات گفت: «امام تأکید دارند قضیه مهران به سرعت حل شود».

در نهایت مقرر شد به دلیل کمبود نیرو و وجود استحکامات دشمن، محور باغ کشاورزی حذف و از محور قلاویزان و یال‌های آن تا رودخانه‌ گاوی تلاش قوی‌تری انجام شود.

مراحل تحقق اهداف عملیات

سه مرحله برای تحقق اهداف عملیات در نظر گرفته شد: مرحله اول، تأمین ارتفاعات قلاویزان تا روستای امام‌زاده سیدحسن به عنوان مهم‌ترین فلش حمله که مورد تأکید فرماندهی کل بود.

مرحله دوم، تأمین انتهای «جبل حمرین» تا «شیار میگ سوخته» و در امتداد آن تأمین روستای «بهین بهروزان» و «هرمزآباد». مرحله سوم تصرف خاکریز والفجر۳ که از روستای فرخ‌آباد تا زیر ارتفاعات ۲۲۳ قلاویزان امتداد داشت.

سازمان رزم

نیروی زمینی سپاه به عنوان فرماندهی عملیات در منطقه حضور داشت و قرارگاه نجف با شش لشکر، سه تیپ و یک گردان مستقل زرهی مأمور به آزادسازی شهر مهران بود.

یگان‌های قرارگاه نجف عبارت بودند از:

لشکر۲۷ حضرت رسول(ص) شامل ۷ گردان پیاده ۱ گردان زرهی و ۱ گردان ادوات
لشکر۱۷ علی‌بن ابی‌طالب(ع) شامل ۳ گردان پیاده، ۱ گروهان زرهی و ۱ گردان ادوات
لشکر۴۱ ثارالله(ع) شامل ۶ گردان پیاده و ۱ گردان ادوات
لشکر۲۵ کربلا شامل ۴ گردان پیاده ۱ گردان زرهی و ۱ گردان ادوات
لشکر۱۰ سیدالشهدا(ع) شامل ۳ گردان پیاده، ۱ گروهان زرهی و ۱ گردان ادوات
لشکر۵ نصر شامل ۳ گردان پیاده و ۱ گردان ادوات
تیپ۲۱ امام رضا(ع) شامل ۴ گردان پیاده و ۱ گردان ادوات
تیپ۱۵ امام حسن(ع) شامل ۲گردان پیاده و ۱ گردان ادوات
تیپ۶۶۲ بیت‌المقدس شامل ۲ گردان پیاده و ۱ گردان ادوات
گردان مستقل ۳۸زرهی ذوالفقار

در مجموع سپاه با ۳۴ گردان پیاده، ۹ گروهان ادوات و ۴ گردان زرهی، عملیات کربلای۱ را آغاز کرد.
پشتیبانی آتش این عملیات را گروه ۶۳ توپخانه خاتم و گردان ادوات قرارگاه نجف از نیروی زمینی سپاه و ۳ گردان توپخانه از نیروی زمینی ارتش به‌عهده داشتند.

تیپ ۴۵ مهندسی جوادالائمه(ع) و لشکر مهندسی۴۳ امام علی(ع) و ستاد جهاد نجف (که واحدهای مهندسی جهاد تهران، فارس و ... را تحت امر داشت) نیز تلاش‌های مهندسی را عهده‌دار بودند. همچنین نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران با تعهد روزی ۱۰ سورتی پرواز به‌منظور بمباران مواضع دشمن و هوانیروز ارتش با دو تیم آتش و تخلیه مجروح، پشتیبانی هوایی عملیات را به‌عهده داشتند.

علاوه بر این، تیپ۴ لشکر۲۱ حمزه که در خط پدافندی باغ کشاورزی مستقر بود موظف به اجرای آتش مستقیم و تظاهر به تک شد.

وضعیت دشمن
عراق پس از تصرف مهران، یگان‌های بیشتری در منطقه مستقر کرد. شهر مهران و اطراف آن تحت مسئولیت لشکر۱۷ زرهی از سپاه دوم عراق بود که با تیپ‌های ۴۴۳، ۷۰۵، و ۴۲۵ پیاده از آن دفاع می‌کرد.
علاوه بر این، تیپ‌های ۷۰ زرهی، ۵۹ مختلط و ۵۰۱ پیاده در احتیاط نزدیک و تیپ یک کماندویی کمی عقب‌تر در احتیاط قرار داشتند. در مجموع، دشمن تا قبل از عملیات کربلای۱ دارای ۴۲ گردان پیاده و ۶ گردان زرهی در این منطقه بود.


منابع:

www.mehrnews.com

www.defapress.ir

مرکز اسناد و تحقیقات جنگ سپاه

نظرات (۲)

واقعا عالی بود کل وبتون سلامت باشین و تندرست
پاسخ:
ممنون ازلطفون ،
شماهم همین طور . .
زنده باد یاد شهیدان- پاینده باد سرزمین ایران

پاسخ:
آمین . .

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">